Ο Βελονισμός σαν Μέθοδος Αναλγησίας
Εισαγωγή
Ο βελονισμός αποτελεί μία από τις αρχαιότερες επεμβατικές θεραπευτικές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στον πλανήτη, με καταγωγή από την αρχαία Κίνα περίπου 3000 χρόνια πριν.
Ιστορία και Διάδοση
Η κινεζική παράδοση υποστηρίζει την ύπαρξη ενέργειας που κυκλοφορεί στο σώμα μέσω καθορισμένων διαδρομών, γνωστών ως μεσημβρινοί. Σύμφωνα με τη Ταοϊστική σκέψη, ο άνθρωπος αποτελείται από YIN (ύλη) και YANG (ενέργεια). Ο στόχος είναι η εξισορρόπησή τους.
Στη Δύση, ο βελονισμός εισήχθη περίπου το 1970. Σημαντικό ορόσημο ήταν το 1971, όταν κατά την διπλωματική αποστολή του Νίξον στην Κίνα, δημοσιογράφος υπέστη διεγχειρητική αναλγησία με βελονισμό για σκωληκοειδεκτομή.
Νευροφυσιολογικές Θεωρίες
1. Θεωρία της Πύλης Ελέγχου του Πόνου (Meltzack και Wall, 1965)
Ο πόνος μεταδίδεται μέσω νευρικών ινών μικρής διαμέτρου. Ο βελονισμός, ως επώδυνο περιφερικό ερέθισμα, μεταδίδεται μέσω ινών μεγαλύτερης διαμέτρου και ταχύτητας, με αποτέλεσμα να μπλοκάρουν τα επώδυνα ερεθίσματα.
2. Θεωρία του Αντερεθισμού
Η εισαγωγή της βελόνας προκαλεί φλεγμονώδη αντίδραση και διαρκές περιφερικό ερέθισμα, παρέχοντας μακροχρόνια αναλγητική δράση.
3. Νευροεκκριτική Θεωρία
Η έμπαρση της βελόνας προκαλεί έκκριση νευροορμονών σε τοπικό επίπεδο και ολόκληρο τον οργανισμό, τροποποιώντας την αγωγή, αντίληψη και επεξεργασία του πόνου.
4. Θεωρία των Νευρικών Μηχανισμών
Ενεργοποιούνται μηχανισμοί που περιλαμβάνουν αναλγητικές δράσεις, απαιτώντας ακεραιότητα του νωτιαίου μυελού.
5. Placebo Αποτέλεσμα
Τα αποτελέσματα του βελονισμού ενισχύονται από ψυχολογικούς παράγοντες. Η εμπιστοσύνη στη θεραπευτική πράξη μπορεί να βελτιώσει το αποτέλεσμα.
Ωτοβελονισμός
Υπάρχει και η μέθοδος του ωτοβελονισμού, τοποθέτησης βελονών στο πτερύγιο του αυτιού, όπου βρέθηκαν 110 σημεία για αναλγησία και αναισθησία.
Ενδείξεις
Ο βελονισμός χρησιμοποιείται για όλα τα επώδυνα οξέα και χρόνια σύνδρομα.
Εφαρμογή Διεθνώς
Στην Αμερική, το 64% των Πανεπιστημίων περιλαμβάνουν τον βελονισμό στο πρόγραμμα εκπαίδευσης. Η Αμερικάνικη Ένωση Ιατρικής Πόνου τον περιλαμβάνει στα εξεταστέα για το δίπλωμα αλγολόγου.
Στην Ελλάδα, εφαρμόζεται σε πολλά ιατρεία και νοσοκομεία, και η ελληνική πολιτεία δέχεται το βελονισμό ως μέθοδο θεραπείας η οποία εφαρμόζεται μόνο από ιατρούς.
Παρενέργειες
Παρατηρήθηκαν περιστατικά λιποθυμίας, μόλυνσης, αιματώματος και θραύσης βελόνας, αλλά θεωρούνται αμελητέες και μεμονωμένες.
Αντενδείξεις
- Δεν εφαρμόζεται σε εγκύους
- Δεν εφαρμόζεται σε υπερτασικούς με ΑΡ > 190-200 mmHg
- Δεν εφαρμόζεται σε ασθενείς που φοβούνται τις βελόνες
- Ο ηλεκτροβελονισμός αποφεύγεται σε ασθενείς με βηματοδότη, ακουστικά ή αντλίες ινσουλίνης
- Δεν εφαρμόζεται σε φλεγμαίνουσες δερματικές βλάβες ή οξεία φάση λοιμώδους νοσήματος
Κατακλείδα
Ο βελονισμός δεν θα πρέπει να αποτελεί την τελευταία επιλογή. Αφού διευκρινιστεί διαγνωστικά η αιτία της επώδυνης κατάστασης και συνεκτιμηθούν οι παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνισή της, τότε μπορεί να αποτελέσει μία από τις καλύτερες λύσεις.